คำแนะนำหลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอดหรือการผ่าตัดตกแต่งฝีเย็บ (Perineoplasty/Perinealplasty)

 1) ขั้นตอนต่างๆ หลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ)

  • shutterstock_145963409หลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ผู้เข้ารับการผ่าตัดอาจมีอาการมึนงง เวียนศีรษะ จากการฉีดยานอนหลับ ควรนอนพักเพื่อสังเกตอาการจนกว่าอาการจะดีขึ้น ซึ่งโดยทั่วผู้เข้ารับการผ่าตัด เกือบทั้งหมด (มากกว่า 95 %) ไม่จำเป็นต้องนอนพักโรงพยาบาล ผู้เข้ารับการผ่าตัดจะได้รับการส่งไปสังเกตอาการที่ห้องพักฟื้นหลังจากเสร็จการผ่าตัด 1-2 ชั่วโมง เมื่อผู้เข้ารับการผ่าตัดรู้สึกตัวดี หลังการตรวจบริเวณแผลผ่าตัดแล้ว ไม่มีเลือดออกจากแผลผ่าตัดมากผิดปกติ และผู้เข้ารับการผ่าตัดสามารถปัสสาวะได้เอง รวมทั้งเข้าใจการปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัด –สามารถตอบคําถามการปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัดได้ถูกต้อง– แพทย์จึงจะอนุญาตให้ผู้เข้ารับการผ่าตัดกลับบ้านได้ และเพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุ ผู้เข้ารับการผ่าตัดไม่ควรขับขี่ยานพาหนะหลังการผ่าตัด
  • ในผู้เข้ารับการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) บางรายที่กังวลกับความเจ็บปวดหลังการผ่าตัด หรือพักอยู่ต่างจังหวัด แพทย์อาจจะแนะนําให้นอนพักโรงพยาบาล 1 คืน ทั้งนี้หลังการผ่าตัดมีความจำเป็นที่ต้องใส่สายสวนปัสสาวะไว้ เพื่อป้องกันอาการปัสสาวะลำบากหลังการผ่าตัด ผู้เข้ารับการผ่าตัดจะได้รับการส่งไปสังเกตอาการที่ห้องพักฟื้น 1-2 ชั่วโมง เมื่อรู้สึกตัวดีแพทย์จึงจะอนุญาตให้ผู้เข้ารับการผ่าตัดกลับไปนอนพักสังเกตอาการต่อที่ตึกผู้ป่วยใน
  • ที่ตึกผู้ป่วยในผู้เข้ารับการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) จะได้รับยาปฏิชีวนะ ยาแก้อักเสบที่ช่วยลดอาการปวดแผลผ่าตัด และยาพาราเซตามอลแก้ปวด กรณีผู้เข้ารับการผ่าตัดมีอาการปวดแผลผ่าตัดมาก อาการปวดไม่ดีขึ้นหลังการรับประทานยาแก้ปวด ผู้เข้ารับการผ่าตัดก็จะได้รับยาแก้ปวดชนิดฉีด เพื่อบรรเทาอาการปวด 

2) การสัมผัสน้ำและการปฏิบัติตัว หลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ)

  • ในวันแรกหลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ผู้เข้ารับการผ่าตัดไม่ควรอาบน้ำ เพื่อป้องกันการติดเชื้อของแผลผ่าตัด อาจใช้การเช็ดตัวไปก่อน สามารถอาบน้ำได้ตามปกติในวันรุ่งขึ้นหลังการผ่าตัด หรือหลังจากถอดสายสวนปัสสาวะแล้ว
  • วันรุ่งขึ้นหลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ผู้เข้ารับการผ่าตัดจะสามารถลุกและเดินไปรอบๆได้ รวมทั้งสามารถอาบน้ำได้ตามปกติ หลังจากนั้นถ้าผู้เข้ารับการผ่าตัดสามารถปัสสาวะได้เอง หลังการถอดสายสวนปัสสาวะ และหลังการตรวจบริเวณแผลผ่าตัดแล้ว ไม่มีเลือดออกจากแผลผ่าตัดมากผิดปกติ รวมทั้งเมื่อมีการสอบถามเพื่อทบทวนซํ้าอีกครั้งเกี่ยวกับการปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัด แล้วผู้เข้ารับการผ่าตัดเข้าใจดี–สามารถตอบคําถามการปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัดรีแพร์ได้ถูกต้อง แพทย์หญิง วิทัศศนาจึงจะอนุญาตให้ผู้เข้ารับการผ่าตัดกลับบ้านได้
  • เมื่อผู้เข้ารับการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ได้รับอนุญาตให้กลับบ้าน ผู้เข้ารับการผ่าตัดจะได้รับยาปฏิชีวนะ ยาแก้อักเสบที่ช่วยลดอาการปวดแผลผ่าตัด ยาพาราเซตามอลแก้ปวด และยาระบายเพื่อป้องกันภาวะท้องผูก ผู้เข้ารับการผ่าตัดควรรับประทานยาตามที่แพทย์สั่ง โดยเฉพาะยาปฏิชีวนะควรรับประทานให้ครบทั้งหมด
  • ในระยะเวลา 2-3 วันแรกหลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ผู้เข้ารับการผ่าตัดอาจมีความรู้สึกปวดเบ่งอยากถ่ายอุจจาระตลอดเวลา เนื่องจากการผ่าตัดมีการเย็บผนังด้านหลังของปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ซึ่งเป็นส่วนที่กั้นระหว่างลําไส้ตรงและช่องคลอดที่มีหูรูดทวารหนักอยู่ ผู้เข้ารับการผ่าตัดควรนอนพักเพื่อลดอาการปวดเบ่งและลดภาวะอักเสบบริเวณแผลผ่าตัด รวมทั้งหลีกเลี่ยงการเบ่งอุจจาระจากภาวะท้องผูก โดยการรับประทานยาระบาย
  • ในระยะ 1-2 สัปดาห์แรกหลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด(ฝีเย็บ) อาจมีเลือดสีแดงจางๆออกจากช่องคลอด ควรใส่ผ้าอนามัยเพื่อสังเกตปริมาณเลือดที่ออกจากช่องคลอด กรณีผู้เข้ารับการผ่าตัดมีเลือดออกมากชุ่มผ้าอนามัย หรือมีเลือดออกเป็นก้อนสีแดงสด กรุณาโทรติดต่อโรงพยาบาลทันที เพื่อขอรับคำแนะนำ หรือกลับมาพบแพทย์เพื่อตรวจแผลผ่าตัด
  • ในช่วง 2 สัปดาห์แรกหลังผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ผู้เข้ารับการผ่าตัดควรทําความสะอาดแผลผ่าตัดที่อยู่บริเวณปากช่องคลอดด้วยการฟอกสบู่ขณะอาบน้ำในตอนเช้าและก่อนนอน การทำความสะอาดบริเวณแผลผ่าตัดหลังปัสสาวะ สามารถทำได้โดยการซับด้วยทิชชูเปียก (Sanitary Wipes) และหลังการถ่ายอุจจาระ โดยการล้างผ่านน้ำเปล่าแล้วซับเบาๆให้แห้ง ควรพยายามหลีกเลี่ยงความอับชื้นบริเวณแผลผ่าตัดเพื่อช่วยให้แผลแห้งและหายเร็วขึ้น
  • หลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ผู้เข้ารับการผ่าตัดอาจมีตกขาวสีขาวปนเขียว และมีอาการคันในช่องคลอดมากกว่าปกติ เนื่องจากเชื้อราภายในช่องคลอด ซึ่งเกิดตามหลังการรับประทานยาปฏิชีวนะ ทั้งนี้โดยทั่วไปแพทย์จะจัดยาฆ่าเชื้อราให้รับประทาน หลังหยุดยาปฏิชีวนะ 1 สัปดาห์ หรือให้ยาเหน็บช่องคลอดฆ่าเชื้อราเมื่อแผลผ่าตัดหายดีแล้ว คือหลังการผ่าตัด 6-8 สัปดาห์
  • หลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ผู้เข้ารับการผ่าตัด สามารถรับประทานอาหารได้ทุกชนิด ควรยกเว้นเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ของหมักดองและงดสูบบุหรี่อย่างน้อย 15 วันหลังการผ่าตัด

3) การปฎิบัติตัวในระยะเวลาพักฟื้น หลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ)

  • วิธีการพักฟื้นอาจจะแตกต่างกันออกไปในผู้เข้ารับการผ่าตัดแต่ละคน แต่ผู้เข้ารับการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ควรจะต้องหยุดทำงาน และงดกิจกรรมต่างๆที่เคยทำเป็นประจำในช่วง 2-3 วันแรกหลังการผ่าตัด
  • ในช่วง 2 สัปดาห์แรกหลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) บริเวณที่ทำการผ่าตัดมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ค่อนข้างมาก ผู้เข้ารับการผ่าตัดอาจจะค่อยๆกลับมาทำกิจกรรมต่างๆ และยกของเบาๆได้ ผู้เข้ารับการผ่าตัดสามารถทำกิจกรรมต่างๆทางกายภาพที่ต้องใช้กำลังได้เล็กน้อย—แต่ควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมทางกายภาพที่ต้องเดินมากๆ และการขึ้นลงบันไดบ่อยๆ
  • ในช่วงหลังสัปดาห์ที่ 2-จนถึงสัปดาห์ที่ 4 หลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) บริเวณที่ทำการผ่าตัดอาจจะยังคงเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน ผู้เข้ารับการผ่าตัดสามารถทำกิจกรรมต่างๆทางกายภาพที่ต้องใช้กำลังปานกลางได้พอควร แต่ควรงดการออกกําลังกายทุกชนิด
  • ในช่วงหลังสัปดาห์ที่ 4-จนถึงสัปดาห์ที่ 6 หลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ผู้เข้ารับการผ่าตัดสามารถทำกิจกรรมต่างๆทางกายภาพที่ต้องใช้กำลังปานกลางได้มากขึ้น สามารถออกกำลังกายที่ใช้แรงของลำตัวช่วงบนได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมทางกายภาพ ที่ต้องใช้กำลังกล้ามเนื้อในอุ้งเชิงกรานที่ส่งผลกระทบต่อแผลผ่าตัด เช่น การวิ่งออกกำลังกายหรือการเดินเร็ว การแช่น้ำอุ่นในอ่างอาบน้ำ การว่ายน้ำ การออกกําลังกายโดยการยกนํ้าหนัก การขี่จักรยาน การเล่นโยคะและการซิทอัพ
  • หลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหลังปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) 6-8 สัปดาห์ ผู้เข้ารับการผ่าตัดสามารถทำกิจกรรมทางกายภาพต่างๆได้ตามปกติ รวมทั้งสามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ตามปกติ

4) การตัดไหม หลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ)

  • ไหมที่ใช้ในการเย็บแผลผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) จะสามารถละลายได้อย่างช้าๆ ภายใน 6-8 สัปดาห์ แต่ในผู้เข้ารับการผ่าตัดบางราย อาจใช้เวลานานมากกว่าปกติไหมจึงจะละลายหมด ทำให้เกิดอาการระคายเคืองจากไหมที่ใช้เย็บแผลในการผ่าตัด ในผู้เข้ารับการผ่าตัดที่มีอาการคันหรืออาการระคายเคืองมาก แนะนำให้รับประทานยาแก้แพ้ เพื่อช่วยบรรเทาอาการคัน และควรมาพบแพทย์ก่อนนัด เพื่อตัดไหมส่วนที่ยังไม่ละลาย เพื่อบรรเทาอาการระคายเคือง

5) การนัดหมาย หลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ)

  • พญ.วิทัศศนา จะนัดตรวจหลังการผ่าตัดตกแต่งปากช่องคลอด (ฝีเย็บ) ในราว 1-2 สัปดาห์หลังการผ่าตัด หรือเมื่อเห็นว่าเหมาะสม อย่าลังเลที่จะ ติดต่อสอบถาม เราหากมีข้อสงสัย