คำแนะนำหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด (Anterior Posterior Vaginal Repair)

1) ขั้นตอนต่างๆ หลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด

  • shutterstock_102386689bullet_tickหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด ผู้ป่วยจะได้รับการส่งไปสังเกตอาการที่ห้องพักฟื้น 1-2 ชั่วโมง เมื่อผู้ป่วยรู้สึกตัวดี สัญญาณชีพปกติ ตรวจแผลผ่าตัดแล้ว ไม่มีเลือดออกจากแผลผ่าตัดมากผิดปกติ วิสัญญีแพทย์จึงจะอนุญาตให้ผู้ป่วยกลับไปนอนพักสังเกตอาการต่อที่ตึกผู้ป่วยใน ผู้ป่วยอาจมีอาการมึนงง เวียนศีรษะ หรือคลื่นไส้อาเจียน จากการดมยาสลบ ภาวะนี้จะดีขึ้นได้เองเมื่อระดับยาในร่างกายลดลง
  • bullet_tickหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด ผู้ป่วยจำเป็นต้องใส่ผ้ากอซ (vagina packing ) ในช่องคลอด 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด เพื่อช่วยห้ามเลือด และผู้ป่วยจำเป็นต้องนอนพักโรงพยาบาล 3-5 วันหลังการผ่าตัด
  • bullet_tick ที่ตึกผู้ป่วยในผู้ป่วยจะได้รับยาปฏิชีวนะ ยาระบาย ยาแก้อักเสบและยาพาราเซตามอลที่ช่วยลดอาการปวดแผลผ่าตัด กรณีผู้ป่วยมีอาการปวดแผลมากไม่ดีขึ้นหลังการรับประทานยาแก้ปวด กรุณาแจ้งพยาบาล เพื่อขอรับยาแก้ปวดชนิดฉีดเพื่อช่วยลดอาการปวด
  • bullet_tickในระยะเวลา 2-3 วันแรกหลังผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด ผู้ป่วยจะสามารถลุกและเดินไปรอบๆได้ ผู้ป่วยจะมีอาการปวดบริเวณแผลผ่าตัดและบริเวรก้นกบ เนื่องจากการผ่าตัดมีการเย็บผนังด้านหลังของผนังช่องคลอดส่วนบนที่ใกล้กับปากมดลูก ซึ่งมีเอ็นยึดบริเวณปากมดลูกกับกระดูกก้นกบ รวมทั้งผู้ป่วยอาจมีความรู้สึกปวดเบ่งอยากถ่ายอุจจาระตลอดเวลา เนื่องจากการผ่าตัดมีการเย็บผนังด้านหลังของผนังช่องคลอด ซึ่งเป็นส่วนที่กั้นระหว่างลําไส้ตรงและช่องคลอดที่มีหูรูดทวารหนักอยู่ ควรนอนพักเพื่อลดอาการปวดและลดการอักเสบบริเวณแผลผ่าตัด รวมทั้งหลีกเลี่ยงการเบ่งถ่ายอุจจาระจากภาวะท้องผูก โดยการรับประทานยาระบาย
  • bullet_tickในระยะ 3-5 วันแรกหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด มีความจำเป็นที่จะต้องใส่สายสวนปัสสาวะไว้ เพื่อป้องกันการเกิดภาวะทางเดินปัสสาวะอักเสบ เนื่องจากภาวะปัสสาวะลำบากหลังผ่าตัด ซึ่งเกิดจากภาวะตึงตัวของกล้ามเนื้อบริเวณรอบปากช่องคลอดหลังจากการผ่าตัดในระยะแรก หลังจากนั้นเมื่อภาวะตึงตัวของกล้ามเนื้อรอบปากช่องคลอดลดลง ผู้ป่วยจะสามารถปัสสาวะได้เองตามปกติ

2) การสัมผัสน้ำและการปฏิบัติตัว หลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด

  • bullet_tickในช่วง 3-5 วันแรกหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด ไม่ควรอาบน้ำเพื่อป้องกันการติดเชื้อของแผลผ่าตัด (อาจใช้การเช็ดตัวไปก่อน) การทำความสะอาดบริเวณแผลผ่าตัดที่อยู่บริเวณปากช่องคลอดหลังการถ่ายอุจจาระ สามารถทำได้โดยล้างผ่านน้ำเปล่าแล้วซับเบาๆให้แห้ง
  • bullet_tickหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด 3-5 วัน ผู้ป่วยจะได้รับการถอดสายสวนปัสสาวะ ผู้ป่วยสามารถอาบน้ำได้ตามปกติ แพทย์หญิง วิทัศศนา จะทําการตรวจแผลผ่าตัดว่า 1) ไม่มีเลือดออกจากแผลผ่าตัดมากผิดปกติ 2) ผู้ป่วยสามารถปัสสาวะได้เอง หลังการถอดสายสวนปัสสาวะ และ 3) เมื่อมีการสอบถามเพื่อทบทวนซํ้าอีกครั้ง เกี่ยวกับการปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัดแล้วผู้ป่วยเข้าใจดี–สามารถตอบคําถามการปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัดได้ถูกต้อง–แพทย์หญิง วิทัศศนา จึงจะอนุญาตให้ผู้ป่วยกลับบ้านได้
  • bullet_tickเมื่อผู้ป่วยได้รับอนุญาตให้กลับบ้าน หลังการผ่าตัดหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด ผู้ป่วยจะได้รับยาปฏิชีวนะ ยาแก้อักเสบและยาพาราเซตามอลที่ช่วยลดอาการปวดแผลผ่าตัด รวมทั้งยาระบายเพื่อป้องกันภาวะท้องผูก ควรรับประทานยาตามที่แพทย์สั่ง โดยเฉพาะยาปฏิชีวนะควรรับประทานให้ครบทั้งหมด
  • bullet_tickในระยะ 1-2 สัปดาห์แรกหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด อาจมีเลือดสีแดงจางๆออกจากช่องคลอด ผู้ป่วยควรใส่ผ้าอนามัยเพื่อสังเกตปริมาณเลือดที่ออกจากช่องคลอด กรณีมีเลือดออกมากชุ่มผ้าอนามัย หรือมีเลือดออกเป็นก้อนสีแดงสด กรุณาโทรติดต่อโรงพยาบาลทันที เพื่อขอรับคำแนะนำ หรือกลับมาพบแพทย์เพื่อตรวจแผลผ่าตัด
  • bullet_tickในช่วง 2 สัปดาห์แรกหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด ควรทําความสะอาดแผลผ่าตัดที่อยู่บริเวณปากช่องคลอดด้วยการฟอกสบู่ขณะอาบน้ำในตอนเช้าและ/หรือก่อนนอน การทำความสะอาดแผลผ่าตัดบริเวณปากช่องคลอดหลังปัสสาวะ สามารถทำได้โดยการซับด้วยทิชชูเปียก (Sanitary Wipes) และหลังการถ่ายอุจจาระ โดยการล้างผ่านน้ำเปล่าแล้วซับเบาๆให้แห้ง ควรพยายามหลีกเลี่ยงความอับชื้นบริเวณแผลผ่าตัด เพื่อช่วยให้แผลแห้งและหายเร็วขึ้น
  • bullet_tickหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด ผู้ป่วยอาจมีตกขาวสีขาวปนเขียว หรือมีอาการคันในช่องคลอดมากกว่าปกติหลังการผ่าตัด เนื่องจากเชื้อราภายในช่องคลอด ซึ่งเกิดตามหลังการรับประทานยาปฏิชีวนะ ทั้งนี้โดยทั่วไปแพทย์จะจัดยาฆ่าเชื้อราให้รับประทาน หลังหยุดยาปฏิชีวนะ 1 สัปดาห์ หรือให้ยาเหน็บช่องคลอดฆ่าเชื้อราเมื่อแผลผ่าตัดหายดีแล้ว คือหลังการผ่าตัด 6-8 สัปดาห์
  • bullet_tickหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด ผู้ป่วยสามารถรับประทานอาหารได้ทุกชนิด ควรยกเว้น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ของหมักดองและงดสูบบุหรี่ อย่างน้อย 15 วันหลังการผ่าตัด

3) การปฏิบัติตัวในระยะเวลาพักฟื้น หลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด

  • bullet_tickเมื่อกลับบ้านวิธีการพักฟื้นหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด อาจจะแตกต่างกันออกไปในผู้ป่วยแต่ละคน แต่ผู้ป่วยควรจะต้องหยุดทำงาน และงดกิจกรรมต่างๆ ที่เคยทำเป็นประจำในช่วง 5-7 วันแรกหลังการผ่าตัด
  • bullet_tickในช่วง 2 สัปดาห์แรกหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด บริเวณที่ทำการผ่าตัดมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ค่อนข้างมาก ผู้ป่วยอาจจะค่อยๆกลับมาทำกิจกรรมต่างๆ และยกของเบาๆได้ ผู้ป่วยสามารถทำกิจกรรมต่างๆทางกายภาพที่ต้องใช้กำลังได้เล็กน้อย—แต่ควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมทางกายภาพที่ต้องเดินมากๆ และการขึ้นลงบันไดบ่อยๆ
  • bullet_tickในช่วงสัปดาห์ที่ 2 หลังการผ่าตัด-จนถึงสัปดาห์ที่ 4 หลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด บริเวณที่ทำการผ่าตัดอาจจะยังคงเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน ผู้ป่วยสามารถทำกิจกรรมต่างๆทางกายภาพที่ต้องใช้กำลังปานกลางได้พอควร แต่ควรงดการออกกําลังกายทุกชนิด
  • bullet_tickในช่วงหลังสัปดาห์ที่ 4-จนถึงสัปดาห์ที่ 6 หลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด ผู้ป่วยสามารถทำกิจกรรมต่างๆทางกายภาพที่ต้องใช้กำลังปานกลางได้มากขึ้น สามารถออกกำลังกายที่ใช้แรงของลำตัวช่วงบนได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมทางกายภาพ ที่ต้องใช้กำลังกล้ามเนื้อในอุ้งเชิงกรานที่ส่งผลกระทบต่อแผลผ่าตัด เช่น การวิ่งออกกำลังกายหรือการเดินเร็ว การแช่น้ำอุ่นในอ่างอาบน้ำ การว่ายน้ำ การออกกําลังกายยกนํ้าหนัก การขี่จักรยาน การเล่นโยคะและการซิทอัพ 
  • หลังการผ่าตัดด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด 6-8 สัปดาห์ ผู้ป่วยสามารถทำกิจกรรมทางกายภาพต่างๆได้ตามปกติ รวมทั้งสามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ตามปกติ

4) การตัดไหม หลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด

  • bullet_tickไหมที่ใช้เย็บแผลผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด เป็นไหมที่ละลายช้าภายใน 6-8 สัปดาห์ แต่พบว่าในผู้ป่วยบางราย อาจใช้เวลานานมากกว่าปกติไหมจึงจะละลายหมด ทำให้เกิดอาการระคายเคืองจากไหมที่ใช้เย็บแผลในการผ่าตัด ในผู้ป่วยที่มีอาการคันหรืออาการระคายเคืองมาก แนะนำให้รับประทานยาแก้แพ้ เพื่อช่วยบรรเทาอาการคัน และควรมาพบแพทย์ก่อนนัด เพื่อตัดไหมส่วนที่ยังไม่ละลาย เพื่อบรรเทาอาการระคายเคือง

5) การนัดหมายหลัง การผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอด

  • พญ.วิทัศศนา จะนัดผู้ป่วยเพื่อตรวจหลังการผ่าตัดตกแต่งด้านหน้าและด้านหลังช่องคลอดในราว 1-2 สัปดาห์หลังการผ่าตัด หรือเมื่อเห็นว่าเหมาะสม อย่าลังเลที่จะ ติดต่อสอบถาม เราหากมีข้อสงสัย